«

Քյալլա

» (երբեմն նաև՝ քյալա), որը հայերեն գրվում է 

քյալլա

 կամ քյալա (ռուսերեն՝ кяла կամ кялла), ավանդական հայկական ուտեստ է, որը հատկապես տարածված է Շիրակի մարզում, մասնավորապես՝ Գյումրի քաղաքում։ Այն համարվում է տեղական խոհանոցի դելիկատես։ 

Բաղադրությունը և պատրաստումը:

• Հիմնական բաղադրիչը ոչխարի կամ տավարի գլուխն է։
• Պատրաստման գործընթացը բարդ է, պահանջում է մասնագիտացում և երկար տարիների փորձ։ Որպես կանոն, գլուխը պատրաստվում է թոնրում (ավանդական ստորգետնյա վառարանում) 6-8 ժամվա ընթացքում։ 

Մատուցումը և մշակութային նշանակությունը:

• Քյալլան համարվում է բարձրակարգ հյուրասիրության հարգի ուտեստ։
• Մեծ չափսերի պատճառով (մեկ տավարի գլուխը նախատեսված է 5-10 հոգու համար, իսկ գառան գլուխը՝ 1 հոգու) այն սովորաբար մատուցվում է ամբողջական և կիսվում ընկերների կամ ընտանիքի անդամների միջև։
• Ավանդաբար այն նման է խաշին, որը պատրաստվում է կովի այլ մասերից և պատմականորեն համարվում էր ավելի ցածր դասի մարդկանց կերակուր, մինչդեռ հարուստները ընտրում էին մսի ամենահյութեղ մասերը։ Սակայն ժամանակի ընթացքում երկուսն էլ դարձան ազգային ճաշատեսակներ։
• Բազմաթիվ մարդիկ հատուկ այցելում են Գյումրի՝ այս յուրահատուկ ուտեստը համտեսելու համար, քանի որ այն քաղաքի ինքնության մասն է։ 68854